LymeNet Nederland
Informatie over de ziekte van Lyme
home > informatie > huidige pagina

Borrelia burgdorferi

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Deze pagina geeft informatie over deze bacterie.

Eigenschappen van Borrelia burgdorferi

In 1981 werd de veroorzaker van de ziekte van Lyme ontdekt door Willy Burgdorfer, die uit Ixodes-teken spirocheten isoleerde die behoren tot het geslacht Borrelia. Later kreeg deze spirocheet de naam Borrelia burgdorferi. Een andere bekende spirocheet is Treponema pallidum, die bij mensen syfilis veroorzaakt. Spirocheten zijn een groep van bacteriën die spiraalvormig zijn en een unieke manier van bewegen hebben d.m.v. zweepdraden, die flagellas worden genoemd.

Borrelia burgdorferi
Borrelia burgdorferi

Spirocheten zijn meestal veel langer dan ze breed zijn en vaak is hun breedte te klein om ze te kunnen zien met een gewone licht-microscoop. Ter voorbeeld: Borrelia kan een lengte hebben van 20-30um, maar een breedte van slechts 0.2-0.3μm (μm=micrometer). Donker-veld microscopie moet worden gebruikt om spirocheten te zien. Een Donker-veld microscoop heeft een speciale condensator die licht vanuit een hoek i.p.v. de onderkant, naar het voorwerp leidt. Hierdoor worden de deeltjes of de cellen gezien als lichte voorwerpen tegen een donkere achtergrond.

Borrelia burgdorferi heeft een optimale groeitemperatuur van 32° C, in een microaërobe omgeving (= met weinig zuurstof). Zelfs onder optimale omstandigheden is de generatietijd langzaam, ongeveer 12-24 uren.

Borrelia burgdorferi
Borrelia burgdorferi

Stammen van Borrelia

De Borrelia die de ziekte van Lyme veroorzaakt, is ingedeeld in verschillende "genospecies" (ondersoorten), waarvan de drie bekendste zijn:

I. Borrelia burgdorferi sensu stricto
II. Borrelia garinii
III. Borrelia afzelii

De term sensu stricto wordt gebruikt om aan te geven dat men de genospecie bedoelt. De term die wordt gebruikt om alle genospecies gezamelijk te beschrijven is Borrelia burgdorferi sensu lato. In de V.S. komt alleen genospecie I voor. In Europa en Azië komen alle drie genospecies voor, hoewel II en III daar overheersen.

Borrelia en de ziekte van Lyme

Borrelia burgdorferi dringt het bloed en de weefsels binnen van diverse geïnfecteerde zoogdieren en vogels. In de natuur komt Borrelia burgdorferi voor in o.a. muizen. Na een bloedmaaltijd bij een geïnfecteerd dier, brengen de teken de spirocheten over naar reeën, mensen, huisdieren en andere warmbloedige dieren. Een besmetting met Borrelia burgdorferi kan bij mensen, honden en veel andere dieren, de ziekte van Lyme veroorzaken.

Borrelia burgdorferi kan behalve in de normale beweeglijke spirocheetvorm, ook nog in diverse andere vormen voorkomen, zoals de cystische vorm, waarbij de bacterie in een beschermend hulsel zit en de L-vorm, waarbij de celwand ontbreekt. Deze zeer geavanceerde overlevingsmechismen beschermen de spirocheet in een vijandige omgeving. Zie de compilaties van medische wetenschappelijke literatuur voor meer informatie hierover.


Versie: 2014