Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Onderwerpen met wetenschappelijke, medische of algemene gezondheidsgerelateerde informatie en discussie dat niet specifiek betrekking heeft op de ziekte van Lyme.
Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Za 28 Feb 2009 15:33

Door Kurt Audenaert

De rol van serotonine in het psychisch functioneren:

http://books.google.nl/books?id=RXEhzqz ... t#PPA15,M1


Vanaf pag.22 gaat het over tryptofaan.


Meer over serotonine en tryptofaan in het topic lyme en slaapstoornissen :

viewtopic.php?p=20977#p20977



Serotonine tekort komt voor bij Lyme patiënten :

Dr.Schwarzbach, Borreliose Centrum Augsburg :

Serotoninmangelzustände durch die Entzündungsreaktion, weil das Tryptophan nach unten geht



Dr.Hopf- Scheidel :

Lyme veroorzaakt Serotonine tekort. Een gevolg daarvan kunnen stoornissen van de tonus van de bloedvaten zijn.

Wat b.v.Raynaid Syndroom tot gevolg kan hebben maar ook coronair spasme te weeg kan brengen en andere klachten kan veroorzaken. Zie:

Pag. 13 http://www.aerztekammer-bw.de/25/15medizin08/B30/3.pdf



http://ldnr.org/lyme_disease_pathophysiology.html :

Additionally tryptophan, a precursor to serotonin appears to be reduced within the central nervous system (CNS) in a number of infectious diseases that affect the brain, including Lyme. Researchers are investigating if this neurohormone secretion is the cause of neuropsychiatric disorders developing in some patients with borreliosis.

Antidepressants acting on serotonin, norepinephrine and dopamine receptors have been shown to be immunomodulatory and anti-inflammatory against pro-inflammatory cytokine processes, specifically on the regulation of IFN-gamma and IL-10, as well as TNF-alpha and IL-6 through a psycho-neuroimmunological process. Antidepressants have also been shown to suppress Th1 upregulation.






edit: tekst toegevoegd

Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding

Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Re: Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Ma 9 Nov 2009 16:36

http://www.drugdigest.org/wps/portal/!u ... HM8LAR3082


Tryptophan

Other Names: L-tryptophan



Several years ago the U.S. Food and Drug Administration (FDA) issued a statement expressing strong concerns about the safety of using tryptophan. In 1989 and 1990, deaths and serious illnesses were attributed to the supplemental use of contaminated tryptophan. At that time, the FDA recalled supplemental tryptophan. Although the contamination is thought to have been limited to products made by only one manufacturer, the exact reasons for the contamination are unclear. In 2001, the FDA allowed tryptophan to be sold in the U.S. and it may now be purchased as a dietary supplement, again.

However, a lack of dietary tryptophan is not known to be associated with serious conditions and a typical American diet supplies more than enough tryptophan to meet the needs of most individuals. Therefore, the use of supplemental tryptophan is not recommended.

Amino acids are molecules that combine to form proteins. Humans need around 20 separate amino acids to make tissues, such as muscles, and to help regulate body functions. However, humans can make only about half of the necessary amino acids. Plants and animals contain different combinations of amino acids, so the rest (known as essential amino acids) must come from foods. Tryptophan is one of the essential amino acids needed by humans. The body uses it to produce:

-Serotonin: involved in controlling moods and appetite

-Melatonin: important in regulating sleep

-Niacin (vitamin B3): essential for normal gastrointestinal (GI) and nerve processes

Tryptophan is well known for antidepressant effects, because it converts into serotonin in the body. Serotonin is a neurotransmitter that helps to moderate depression and related disorders such as premenstrual syndrome. Neurotransmitters are chemicals that carry messages from nerve cells to other cells. Ordinarily, neurotransmitters are reabsorbed by the body after their messages are delivered. Unlike antidepressant drugs known as selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) that only block re-absorption to preserve the amounts of serotonin already in circulation, tryptophan actually changes into additional serotonin. By increasing the amount of serotonin in the blood, tryptophan may also increase the antidepressant effects of serotonin.

Current research also concerns tryptophan's effect on eating. Recent studies show that individuals who are extremely
overweight often have chronically low levels of tryptophan. Additionally, blood levels of tryptophan are known to fall during intense dieting. The resulting serotonin imbalance may contribute to eating disorders such as anorexia nervosa. Conversely, results of some studies show that raising tryptophan levels in the body may decrease appetite, especially for carbohydrates (carbs) which are sugars and starchy foods such as bread. While the exact reasons for this effect have not been identified, consuming carbs is known to increase serotonin levels. In general, eating carbs makes most individuals feel less depressed due to the increased serotonin levels that carbs produce. Therefore, carbs are among the most often over-consumed "comfort foods". Substituting foods containing tryptophan for high carb foods may reduce depressed feelings and help to control over-eating of carbs.

Tryptophan is also involved in the body's regulation of sleep. The results of some human clinical studies have shown that low levels of tryptophan contribute to insomnia. Increasing tryptophan may help to normalize sleep patterns. However, higher than usual levels of tryptophan in the blood have been associated with conditions such as chronic fatigue syndrome. Whether the high tryptophan levels cause the condition or result from it is unclear. More studies are underway to better understand tryptophan's role in both depression and sleep disorders.




Oral supplemental tryptophan has also been associated with less serious side effects that include:

-Blurry vision
-Drowsiness
-Dry mouth
-Headaches
-Muscle incoordination
-Nausea

Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding

Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Re: Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Ma 9 Nov 2009 16:42

Bij sommige condities of aandoeningen kun je tryptofaan beter vermijden,
Ook kan tryptofaan interacties hebben met medicijnen of kruiden :



-Tryptophan is known to pass into the breast milk of new mothers, but its possible effects in infants are not known. Therefore, tryptophan should also be avoided during breastfeeding.

-Individuals who have kidney or liver conditions should not take supplemental tryptophan due to the possibility that it may worsen these conditions.

-Tryptophan may cause sedation, which may result in sleepiness or mental confusion during the daytime. Individuals who choose to take it should be careful when driving or performing other tasks that require alertness




Precautions

Individuals who have autoimmune conditions should be aware that chronic activation of the immune system uses up the body's supplies of tryptophan. Not only may immune response be affected, less tryptophan is available for conversion to serotonin. Tryptophan deficiencies are suspected of contributing to the depression that is often associated with autoimmune diseases, which include:

-Crohn's disease
-HIV/AIDS
-Multiple sclerosis (MS)
-Psoriasis
-Rheumatoid arthritis (RA)
-Systemic lupus erythematosus (SLE)
-Type 1 diabetes





Interacties met medicijnen en kruiden :


- Anticonvulsants such as carbamazepine, phenytoin and valproic acid

- Barbiturates such as phenobarbital

- Benzodiazepines such as alprazolam and diazepam

- Drugs for insomnia such as Lunesta, Rozerem, zaleplon, and zolpidem

- Tricyclic antidepressants such as amitriptyline, amoxapine, doxepin, and nortriptyline



Because it may block the effects of the enzyme monoamine oxidase, tryptophan may possibly increase the effects and the risk of side effects (including dangerous rapid increases in blood pressure) from prescription drugs that also interfere with monoamine oxidase. These drugs, known as monoamine oxidase inhibitors or MAOIs, include:


- Marplan
- Nardil
- tranylcypromine (Parnate)



Selegiline (Eldepryl, Emsam, Zelapar) and rasagiline (Azilect), drugs which are related to the MAOI antidepressants and which are used to treat Parkinson's disease, also should not be taken with tryptophan



If tryptophan is taken with prescription antidepressants such as fluoxetine (Prozac), paroxetine (Paxil), or sertraline (Zoloft) that belong to the class known as selective serotonin re-uptake inhibitors (SSRIs), serotonin levels may become excessive. Serotonin syndrome, a rare but potentially dangerous condition, may develop. Uncontrolled serotonin syndrome may result in coma, seizures, and death. Symptoms of serotonin syndrome include:

Confusion
Euphoria
Fever
Hallucinations
Inability to coordinate
muscles Restlessness
Shakiness
Vomiting


Certain drugs; including Meridia, which is used to treat obesity, and meperidine and tramadol (Ultram), which usually are given to reduce pain; may also raise serotonin levels in the body. If one of these drugs is used at the same time as tryptophan, the risk of serotonin syndrome may increase.



Stimulation of the immune system decreases the amount of tryptophan in the body. Individuals taking immune-stimulating drugs, including interferon alpha (Intron-A, Rebif, Roferon-A), interferon beta (Avonex, Betaseron, Rebif), pegylated interferon (Pegasys, PEG-Intron), or interferon gamma (Actimmune) may need tryptophan supplementation. Various interferon medications are used to treat cancer, multiple sclerosis (MS), or viral illnesses such as hepatitis


If tryptophan is taken with drugs in the benzodiazepine or phenothiazine classes, symptoms that resemble Parkinson's disease may result. Benzodiazepines such as alprazolam (Xanax) and diazepam (Valium) are usually used to treat anxiety. Phenothiazines such as chlorpromazine, prochlorperazine (Compazine), thioridazine, and trifluoperazine may be used to treat mental disorders or vomiting. Parkinson's-like symptoms may include muscle stiffness, the inability to move quickly, and trembling




Non-prescription Drugs



The sleep-producing effects of over-the-counter (OTC) products containing diphenhydramine or doxylamine may be enhanced by taking tryptophan at the same time. Diphenhydramine and doxylamine are contained in many non-prescription sleeping pills as well as in some cough and cold products; therefore, caution should be used when taking OTC sleeping medications with tryptophan because excessive drowsiness may result.
Dextromethorphan (DM or DXM) is an anti-coughing ingredient in many non-prescription cough and cold products such as Nyquil and Robitussin DM. Because it may have an increasing effect on serotonin levels, taking dextromethorphan with tryptophan may result in a higher risk of side effects.




Tryptophan may cause excessive sleepiness if it is taken with potentially sedating herbs such as:

- Catnip
- Hops
- Kava
- St. John's Wort
- Valerian


Potentially, if tryptophan is taken with another supplement or herbal, such as SAM-e or St John's wort, that also may increase serotonin levels, the risk of serotonin syndrome may increase slightly





Bron : http://www.drugdigest.org/wps/portal/!u ... HM8LAR3082

Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding

Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Re: Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Di 17 Nov 2009 20:12

Het tryptofaan depletie test: effect op de slaap in de primaire insomnia - een pilot studie.

De resultaten suggereren een negatief effect van tryptofaan depletie op de slaap continuïteit en een stimulerend effect op driefase metingen van de REM-slaap bij patiënten met primaire slapeloosheid


Psychiatry Res. 2002 Mar 15;109(2):129-35.

The tryptophan depletion test: impact on sleep in primary insomnia - a pilot study.

Riemann D, Feige B, Hornyak M, Koch S, Hohagen F, Voderholzer U.

Department of Psychiatry and Psychotherapy, University of Freiburg, Hauptstrasse 5, Germany. dieter_riemann@psyallg.ukl.uni-freiburg.de

The application of the tryptophan depletion test is based on the assumption that the decrease of plasma or serum tryptophan concentration following the ingestion of a tryptophan-free amino acid drink reflects a central nervous effect on serotonin metabolism. In the present study the impact of tryptophan depletion on polysomnographically recorded sleep in patients with primary insomnia was studied. Fifteen patients with primary insomnia slept for four nights in the sleep laboratory. Prior to the fourth night the tryptophan depletion test was applied. Sleep EEG variables served as outcome parameters. Patients with primary insomnia, compared to baseline values showed a highly significant decrease of serum tryptophan concentrations after the amino acid drink. Concerning sleep parameters, stage 1 (% sleep period time=SPT) was increased, whereas stage 2 (% SPT) was decreased. Indices of phasic activity of rapid eye movement (REM) sleep (REM density) were increased after the tryptophan depletion compared to baseline. The results suggest a negative impact of tryptophan depletion on sleep continuity and a stimulating effect on phasic measures of REM sleep in patients with primary insomnia.

PMID: 11927137

Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding

Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Re: Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Zo 22 Nov 2009 12:34

http://www.medicalnewstoday.com/articles/154015.php

Chemische stof in het bloed kan gevoeligheid voor pijn in de blaas verklaren

Follow-up studies van de chemische stoffen die verscheen in bloedmonsters suggereren dat de manier waarop tryptofaan, een essentieel aminozuur, wordt verwerkt in katten en mensen met interstitiële cystitis uiteindelijk van invloed kunnen zijn op de manier waarop signalen worden uitgezonden in de hersenen.
De resultaten suggereren dat de ziekte niet alleen een storing van de blaas is, maar in plaats daarvan zijn oorsprong in het centrale zenuwstelsel kunnen hebben, zeggen onderzoekers.

De onderzoekers hebben vervolgens vastgesteld door de chemische structuren binnen de moleculaire profielen, die dat bloed van katten met het syndroom toonde ten minste 20 procent meer tryptofaan en kynurenine bevatte dan monsters van gezonde katten.
Kynurenine is een hersen component dat wordt geproduceerd wanneer tryptofaan afbreekt in het lichaam. Een hoog niveau van kynurenine suggereert dat tryptofaan wordt afgeleid van de omzetting ervan in een chemische stof die verantwoordelijk is voor het verzenden van signalen in de hersenen

Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding

Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Re: Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Zo 22 Nov 2009 12:46

http://www.medicalnewstoday.com/articles/144626.php

Team identificeert een moleculaire schakelaar als link tussen besmettelijke ziekten en depressie

Onderzoekers van de Universiteit van Illinois doen verslag dat IDO, een enzym dat door het hele lichaam en lang verdacht een rol te spelen bij depressie, in feite essentieel is voor het ontstaan van depressieve symptomen aangewakkerd door chronische ontsteking

De onderzoekers wisten dat infectie immuun cellen veroorzaken die cytokines produceren, eiwitten seinen die het lichaam helpen om infecties te bestrijden.
Deze eiwitten activeren ook IDO in het lichaam en de hersenen. IDO degradeert het aminozuur tryptofaan, de productie van metabolieten die van invloed zijn dieren en het menselijk gedrag. Eerdere studies hebben een sterke correlatie tussen een verhoging van deze metabolieten en de depressieve symptomen waargenomen bij sommige patiënten.

Omdat IDO tryptofaan degradeert,( dat is de voorloper van serotonine) een stof in de hersenen bekend om positief de stemming te beïnvloeden hebben wetenschappers de hypothese dat de depressie bij patiënten met inflammatoire ziekte was te wijten aan een daling van serotonine in de hersenen. Maar een controle van serotonine in de hersenen van muizen met depressieve-achtig gedrag is anders gebleken

Het brein in staat is om te compenseren voor de daling van tryptofaan

De onderzoekers vermoeden dat de metabolieten geproduceerd wanneer IDO degradeert tryptofaan in zekere zin in staat zijn depressie te bevorderen. Meer onderzoek zal vaststellen of dat waar is, zeiden ze.

De studie toont ook de robuuste verbinding tussen het immuunsysteem en het zenuwstelsel aan, een verbinding vaak genegeerd door immunologen en neurologen

Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding

Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Re: Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Zo 9 Mei 2010 20:32



Przegl Epidemiol. 2008;62(4):793-800.

Evaluation of cerebrospinal fluid serotonin (5-HT) concentration in patients with post-Lyme disease syndrome--preliminary study

[Article in Polish]

Kepa L, Oczko-Grzesik B, Badura-Glombik T.

Oddział Chorób Zakaźnych Slaskiego Uniwersytetu Medycznego w Bytomiu.

Abstract
The aim of the study was evaluation of usefulness of cerebrospinal fluid (CSF) serotonin level examination in diagnostics of post-Lyme disease syndrome. The study was performed in 16 subjects. In all individuals CSF serotonin concentration was estimated on the 1st day of hospitalization. In patients with depressive and cognitive impairments, proved in neuropsychological tests, - group I--mean CSF serotonin concentration was 1,26 ng/ml, whereas in subjects without abnormalities in tests--group II--respectively--3,87 ng/ml. The difference of mean CSF serotonin levels was statistically significant (p<0,01). The obtained results indicate usefulness of this CSF parameter, besides neuropsychological tests, in objective evaluation of clinical state in patients with post-Lyme disease syndrome.

PMID: 19209742

Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding

Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Re: Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Zo 9 Mei 2010 20:36

http://www.ntvg.nl/publicatie/terugkeer ... e/volledig

Ned Tijdschr Geneeskd. 1998;142:99

Terugkeer van depressieve symptomen na tryptofaandepletie

Tryptofaan is een aminozuur dat het lichaam niet zelf kan produceren en dat de bouwsteen vormt voor de aanmaak van serotonine. Het geven van een dieet zonder tryptofaan, de zogenaamde tryptofaandepletie, leidt tot een verminderde tryptofaanopname in de hersenen van ongeveer 75 en daarmee tot een verminderde aanmaak van serotonine.

In het onderhavige onderzoek werden 15 vrouwen die tenminste 2 keer een depressieve episode hadden doorgemaakt in een dubbelblind en gerandomiseerd onderzoek onderworpen aan een dieet zonder tryptofaan en aan een ogenschijnlijk identiek dieet met tryptofaan.1 De vrouwen waren allen volledig hersteld van hun depressies en gebruikten tenminste 6 maanden geen antidepressiva meer. Op de dag vóór de test kregen zij óf een normaa1 evenwichtig eiwitrijk dieet met tryptofaan óf een identiek dieet zonder tryptofaan. Alle tests vonden plaats in de eerste helft van de menstruele cyclus en werden dubbelblind uitgevoerd. Tijdens de test verbleven de vrouwen in een testruimte waar zij alleen neutraal materiaal mochten lezen.

Onmiddellijk vóór en 7 h na inname van het mengsel (om 9.00 h) werd bloed geprikt ter bepaling van de tryptofaanspiegels. Depressieve symptomen werden op dezelfde tijden gemeten met een gemodificeerde Hamilton-depressieschaal (objectieve schaal). Ook werd elk uur een depressieschaal door elke patiënt zelf ingevuld (subjectief).

Tryptofaanspiegels daalden met 75 in de tryptofaandepletiegroep en nagenoeg niet in de controlegroep. In de tryptofaandepletiegroep stegen de scores op de Hamilton-depressieschaal gemiddeld met 7,3 punt, versus 0,15 in de controlegroep (p < 0,001). Wat betreft individuele items was er een significante toename te zien van somberheid, agitatie, vertraging, prikkelbaarheid, somatische symptomen en verlies van interesse. De 5 vrouwen met de grootste toename van klachten (> 11 punten op de Hamilton-depressieschaal) gaven bovendien aan dat zij opnieuw last kregen van dezelfde depressieve gedachten die zij ook tijdens hun ziekteperiode hadden ervaren. Alle vrouwen knapten volledig op binnen een dag na de test

De uitkomsten van dit onderzoek komen overeen met die van eerdere tryptofaandepletieonderzoeken bij proefpersonen die eerder een depressie hadden doorgemaakt. Uit onderzoek blijkt bovendien dat proefpersonen die nooit depressief geweest zijn veel minder sterk op tryptofaandepletie reageren en dat eerstegraadsfamilieleden meer reageren dan mensen zonder depressiviteit in de familie. Dit suggereert dat er bij bepaalde mensen een gevoeligheld voor depressie is die te maken heeft met ontregeling van het serotonerge systeem.

De auteurs wijzen erop dat dit mogelijk gevolgen kan hebben voor de preventie van depressie en de levensstijl van hen die gevoelig zijn voor depressie. Een standaard koolhydraatarm dieet van 1000 kcal zou de plasmatryptofaanconcentratie bij gezonde proefpersonen voldoende kunnen verminderen om de serotoninefunctie in de hersenen te beïnvloeden. Hier is dus voorzichtigheid geboden

Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding

Gebruikersavatar
vonneke
Berichten: 7127
Lid geworden op: Do 16 Jun 2005 20:57

Re: Van alles m.b.t serotonine en tryptofaan

Berichtdoor vonneke » Do 13 Mei 2010 16:04

http://www.ntvg.nl/publicatie/serotonin ... n/volledig

Ned Tijdschr Geneeskd. 1995;139:2080-4


Serotonine en hart- en vaatziekten

Hoewel serotonine of 5-hydroxytryptamine (5HT) al in 1948 door Rapport, Green en Page ontdekt werd,1 heeft het tot de jaren tachtig geduurd alvorens men kon aantonen dat dit monoamine een rol speelt bij acute en chronische aandoeningen van het cardiovasculaire systeem. Hierbij maakte men gebruik van de synthese van selectieve agonisten en antagonisten van serotonerge receptoren, waardoor het effect van deze stoffen bij cardiovasculaire aandoeningen onderzocht kon worden en daarmee de rol van serotonine bij deze aandoeningen. In dit artikel geven wij een overzicht van de (patho)fysiologie van serotonine en de cardiovasculaire aandoeningen waarbij dit monoamine naar alle waarschijnlijkheid een rol speelt. Hoewel serotonine de neurotransmitter is in bepaalde centrale en perifere neuronen en via cerebrale serotonerge neuronen een rol speelt bij de centrale regulatie van de sympathicusactiviteit en dus van de arteriële bloeddruk, zullen wij ons bij de beschrijving van de fysiologische en de pathofysiologische aspecten beperken tot de perifere effecten van serotonine.



FYSIOLOGIE EN PATHOFYSIOLOGIE VAN SEROTONINE
Algemene aspecten.
Serotonine wordt langs enzymatische weg gevormd uit tryptofaan, voornamelijk in de enterochroomaffiene cellen van het maag-darmkanaal. Serotonine wordt ook geproduceerd in perifere en centrale zenuwcellen, mestcellen en nierweefsel. Serotonine dat wordt geproduceerd in de intestinale enterochroomaffiene cellen, wordt afgegeven aan het bloed en enzymatisch afgebroken in de lever. De geringe hoeveelheid serotonine die de lever passeert, wordt opgenomen door de endotheelcellen in de long en daar geïnactiveerd door mono-amino-oxidase en catechol-O-methyltransferase. Verder wordt serotonine opgenomen in bloedplaatjes en opgeslagen in hun dichte granula. Op deze wijze wordt het monoamine door het lichaam getransporteerd.

Dit effectieve systeem van opname, afbraak en opslag maakt dat er maar weinig serotonine vrij in het plasma circuleert, niet alleen onder normale omstandigheden,2 maar ook in situaties waarin bloedplaatjes geactiveerd zijn, zoals tijdens het gebruik van de hart-longmachine bij hartchirurgie.3 Bij aggregatie van bloedplaatjes wordt plaatselijk echter veel serotonine vrijgemaakt, dat lokaal actief is.4 Daarbij komt dat lage concentraties van het monoamine, die zelf geen of slechts geringe effecten induceren, het effect van andere substanties duidelijk versterken. Dit geldt zowel bij vaatvernauwing door lage doseringen van mediatoren als epinefrine, norepinefrine, angiotensine II en prostaglandine F2?, als bij plaatjesaggregatie door lage concentraties adenosinedifosfaat, collageen, catecholaminen of tromboxaan A2.5-7 Ook dient men niet uit het oog te verliezen dat onder pathologische omstandigheden, zoals bij atherosclerose en multipel orgaanfalen, de opname, opslag en afbraak van serotonine afgenomen kunnen zijn en de vaatwand gevoeliger kan zijn geworden voor de vasoconstrictieve werking van het monoamine.

Serotoninereceptoren.

De serotoninereceptoren kunnen in 3 hoofdgroepen onderverdeeld worden, namelijk 5HT1-, 5HT2- en 5HT3-serotonerge receptoren.8 De meeste serotonerge receptoren kan men weer onderverdelen in subtypen. Uit cardiovasculair oogpunt zijn de twee eerste hoofdgroepen het belangrijkst (tabel). De 5HT1-serotonerge receptoren zijn onder meer aanwezig op endotheelcellen die de vaatwand bekleden en naar alle waarschijnlijkheid op gladde spiercellen in kleinere arteriolen; 5HT2-serotonerge receptoren zijn aanwezig op gladde spiercellen van arteriën, grotere arteriolen en venen, op endotheelcellen van capillairen en op bloedplaatjes.

Serotonine en grote vaten.
In vitro veroorzaken lage doseringen van exogeen en uit bloedplaatjes verkregen serotonine in het algemeen constrictie van arteriën (zie de tabel); ook versterkt serotonine in vitro een dergelijke reactie van op zich niet actieve concentraties van andere vasoconstrictieve substanties, zoals catecholaminen, angiotensine II en tromboxaan A2.9 Het vasoconstrictieve effect van serotonine wordt gemedieerd via 5HT2-serotonerge receptoren, omdat het geblokkeerd kan worden door ketanserine, een selectieve antagonist van 5HT2-serotonerge-receptoren.10 Wanneer het constrictieve effect van serotonine geblokkeerd wordt, dilateert een arterie na stimulatie met serotonine. Dit dilaterende effect wordt veroorzaakt door in endotheelcellen geproduceerde vaatverwijdende substanties, zoals ‘endothelium-derived relaxing factor’ (EDRF). Het is gebleken dat EDRF een stikstofoxide is dat gevormd wordt uit L-arginine. Dit endotheel-afhankelijke vaatverwijdende effect wordt gemedieerd via 5HT1-serotonerge receptoren en zwakt in vivo het constrictieve effect van serotonine af.11 Het zal daarom duidelijk zijn dat de door serotonine geïnduceerde vasoconstrictie vooral zal optreden, wanneer de tegenregulerende mechanismen van vaatverwijding via normale endotheelcellen achterwege blijven.12 De versterkte vaatvernauwing bij endotheliale dysfunctie is aangetoond bij geïsoleerde arteriesegmenten van dieren met atherosclerose als gevolg van een dieet1314 en bij vroege vaatveranderingen, zoals deze ontstaan bij ratten met spontane hypertensie;15 ook is ze vastgesteld na endotheelregeneratie in mechanisch beschadigde coronaire arteriën.16 Ook bij patiënten met atherosclerotisch veranderde coronaire arteriën induceert intracoronair toegediende serotonine vasoconstrictie; dit in tegenstelling tot de vaatverwijding die is waargenomen bij normale coronaire arteriën.1718 Alleen zeer hoge doseringen serotonine (10-4 mol) kunnen in normale coronaire arteriën vasoconstrictie induceren. De vasoconstrictie bij patiënten met coronaire aandoeningen is het duidelijkst in kleine, distale vaten en collaterale vaten.18 Dit laatste is in overeenstemming met de experimentele bevinding dat collaterale vaten erg gevoeldig zijn voor de vaatvernauwende eigenschappen van serotonine.1920

Ook bij het ontstaan van preëclampsie speelt endotheeldysfunctie
een belangrijke rol. Hierdoor ontstaat uitgebreide plaatjesaggregatie, met als gevolg trombocytopenie. Uit de trombocyten komen grote hoeveelheden serotonine en tromboxaan A2 vrij, die vasoconstrictie veroorzaken en daardoor de bloeddruk doen stijgen. De vasoconstrictie wordt via 5HT2-serotonerge receptoren gemedieerd. Ketanserine verlaagt bij vrouwen met preëclampsie de bloeddruk effectief. Bovendien heeft men tijdens de behandeling van preëclamptische vrouwen met ketanserine een herstel van trombocytopenie waargenomen.

Serotonine en microcirculatie.
Serotonine induceert niet alleen veranderingen in grotere vaten, maar ook in microvaten. In grotere arteriolen (> 50 µm in diameter) veroorzaakt serotonine vasoconstrictie en in kleinere arteriolen (< 40 µm in diameter) vaatverwijding.23 De arteriolaire constrictie wordt gemedieerd via 5HT2-serotonerge receptoren en de arteriolaire dilatatie via 5HT1-serotonerge receptoren.2425 Bij deze vaatvernauwende en -verwijdende effecten van serotonine spelen 5HT3-serotonerge receptoren waarschijnlijk geen rol. Het is onwaarschijnlijk dat de arteriolaire dilatatie, zoals geïnduceerd door serotonine, een niet-specifiek effect is van dit monamine, omdat het niet geblokkeerd kan worden met histamineblokkers, ?– en ?-adrenerge receptorblokkers,24 of prostaglandinesyntheseremmers.26 In tegenstelling tot de bevindingen bij grotere arteriën, speelt EDRF waarschijnlijk geen rol bij de door serotonine geïnduceerde arteriolaire dilatatie.26 Het is niet bekend of op arteriolair niveau lage doseringen van serotonine, evenals in grote arteriën, het effect van andere vasoactieve substanties versterkt.

In verschillende weefsels verhoogt serotonine de microvasculaire doorlaatbaarheid van groot-moleculaire substanties, zoals eiwitten. Deze lekkage vindt voornamelijk plaats in postcapillaire venulen via het opengaan van de spleten tussen de endotheelcellen, waarschijnlijk ten gevolge van contractie van deze cellen. Bij de vasculaire lekkage speelt de 5HT2-serotonerge receptor een rol, maar ?2-adrenerge receptoren zijn eveneens betrokken bij dit proces.27-29 Ook de door serotonine geïnduceerde toename van de permeabiliteit van capillairen voor ionen wordt gemedieerd via 5HT2-serotonerge receptoren.30 Het voorkomen van lekkage van vloeistof en macromoleculen naar de interstitiële ruimte – en daardoor van weefseldrukverhoging – is klinisch belangrijk, omdat bij relatief lage perfusiedrukken, zoals bij claudicatio intermittens, een verandering in weefseldruk van enkele millimeters kwik bepaalt of de capillaire vaten in een skeletspier doorbloed worden of niet


Serotonine en bloedplaatjes.
Hoewel serotonine op zich een zwakke bloedplaatjesactivator is, versterkt het monoamine op duidelijke wijze de reactie van bloedplaatjes op lage concentraties van agonisten.67 Dit versterkend effect van serotonine vindt plaats bij lage concentraties van het monoamine, zoals deze vrij kunnen komen uit geactiveerde bloedplaatjes nadat ze in contact zijn gekomen met een beschadigde arteriewand.32 De aggregatie-versterkende werking van serotonine wordt gemedieerd via 5HT2-serotonerge receptoren.7 De opname van serotonine door bloedplaatjes wordt echter niet via 5HT2-serotonerge receptoren teweeggebracht, zodat blokkade van deze receptoren de serotonineopname niet belemmert. Dit proces komt waarschijnlijk tot stand via de 5HT1-receptor.

Samenvattend kan men stellen dat blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren de door serotonine teweeggebrachte constrictie van arteriën, grotere arteriolen en venen, de lekkage van eiwitten uit de bloedbaan en de versterking van bloedplaatjesaggregatie zou kunnen voorkomen, terwijl het de door serotonine geïnduceerde verwijding van kleinere arteriolen intact laat. Gezien deze farmacologische effecten zou blokkade van deze receptoren een nuttig effect kunnen hebben bij patiënten met hypertensie, een verhoogde kans op arteriële trombose, arteriële aandoeningen of doorbloedingsstoornissen waarbij vaatspasme een rol speelt. Teneinde na te gaan of dit inderdaad het geval is, vatten wij hierna de klinische bevindingen met selectieve blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren kort samen.


KLINISCHE BEVINDINGEN

Algemeen.
De meeste onderzoeken die wij bespreken, zijn uitgevoerd met ketanserine, omdat met deze selectieve antagonist van 5HT2-serotonerge-receptoren de meeste klinische ervaring is opgedaan. Naast 5HT2-serotonerge-receptorblokkerende eigenschappen heeft ketanserine ook een, zij het geringere, ?1-adrenerge-receptorblokkerende werking. Deze gecombineerde blokkerende werking is belangrijk, omdat serotonine en catecholaminen elkaars werking versterken voor wat betreft hun effect op vaattonus en arteriële bloeddruk en bij bloedplaatjesaggregatie.

Hypertensie.
Bij de behandeling van postoperatieve systemische en pulmonale hypertensie is blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren met behulp van ketanserine zeer effectief.3334 Voor verlaging van de systemische bloeddruk is de gecombineerde 5HT2-serotonerge- en ?1-adrenerge-receptorblokkade echter een vereiste, omdat onder deze omstandigheden blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren alleen geen bloeddrukdaling teweegbrengt.335 Het is interessant te weten dat ketanserine, in tegenstelling tot andere antihypertensiva die postoperatief gebruikt worden, de shuntfractie in de long niet vergroot en bij ernstige pulmonale hypertensie zelfs verkleint. Dit laatste werd niet alleen waargenomen na klepchirurgie,35 maar ook tijdens acute respiratoire insufficiëntie.36 Verbetering van de shuntfractie bij behandeling met ketanserine kan waarschijnlijk verklaard worden door het tegengaan van de bronchoconstrictie die bij patiënten met ernstige pulmonale hypertensie vaak voorkomt. Deze gedachte wordt ondersteund door de bevinding dat ketanserine bronchodilatatie veroorzaakt bij patiënten met chronische obstructie van de luchtwegen.37 De afname in shuntfractie heeft naar alle waarschijnlijkheid functionele betekenis, omdat deze gepaard gaat met een toename van de arteriële zuurstofspanning.36

Ook bij de behandeling van essentiële hypertensie is ketanserine werkzaam. Het verlaagt de bloeddruk via dilatatie van zowel arteriën en grote arteriolen als van venen, zonder de hartfrequentie noemenswaardig te verhogen. Een invloed op de baroreflex is niet waargenomen.38 De sterkte van de bloeddrukverlaging is vergelijkbaar met die van andere antihypertensiva.3940 Interessant is de bevinding dat het aantal patiënten bij wie er een effect bestaat, toeneemt met de leeftijd.41 Dit zou verklaard kunnen worden met een afnemende werkzaamheid van het vaatwandendotheel bij oudere patiënten, waardoor vasoconstrictie door serotonine op de voorgrond treedt.

Uit diverse onderzoeken is gebleken dat niet alleen bij patiënten met uitgesproken essentiële hypertensie,4243 maar ook bij patiënten met ‘borderline’-hypertensie de distensibiliteit en de compliantie van de arteriewand – beide een maat voor de elasticiteit van het vat – afnemen.44-46 Verlies van elasticiteit van de arteriewand leidt tot stijging van de systolische bloeddruk, een bewezen risico voor cardiovasculaire complicaties op langere termijn.47 Het is daarom van belang dat antihypertensiva niet alleen op adequate wijze de arteriële bloeddruk verlagen, maar ook de elasticiteit van de vaatwand verbeteren; 5HT2-serotonerge-receptorblokkerende substanties als ketanserine verbeteren, net als een aantal andere antihypertensiva, de arteriële compliantie.4849 De bevinding dat de elasticiteit van de arteriewand ook afgenomen is bij patiënten met borderline-hypertensie en de duidelijke aanwijzing dat arteriën sneller verouderen bij deze patiënten dan bij normotensieve personen46 doet de vraag rijzen of de gedachte deze patiënten niet te behandelen wel juist is. Die vraag geldt te meer, omdat onlangs is gebleken dat geïsoleerde systolische borderline-hypertensie een grotere kans op gefixeerde hypertensie en cardiovasculaire complicaties geeft.

Plaatjesaggregatie en trombose.
Uit de versterkende werking van serotonine, wat betreft de aggregatie van bloedplaatjes geïnduceerd door andere agonisten, zou men kunnen afleiden dat 5HT2-serotonerge-receptorblokkers de vorming van arteriële trombi tegen zouden moeten gaan. Bij honden bleek men het opnieuw ontstaan van trombotische occlusie van coronaire arteriën na succesvolle trombolyse te kunnen voorkomen door ketanserine toe te voegen aan een ineffectieve behandeling met een tromboxaan A2-receptorantagonist en heparine.51 Bij patiënten met kritische coronaire stenose bleek behandeling met ketanserine het optreden van trombi praktisch te voorkomen,52 waardoor er bij deze patiënten statistisch significant minder myocardinfarcten optreden dan bij met acetylsalicylzuur behandelde patiënten. Bij patiënten met cardiovasculaire aandoeningen kunnen lage concentraties van serotonine plaatjesaggregatie induceren. Chronische behandeling met ketanserine remt deze door serotonine geïnduceerde plaatjesaggregatie bij de helft van de patiënten.53 Remming van trombocytenaggregatie zou ook het tegengaan van trombocytopenie bij septische shock en preëclampsie door ketanserine kunnen verklaren.2122 Zowel bij septische shock als bij preëclampsie bestaat er namelijk een beschadigd of niet goed functionerend vaatwandendotheel, waardoor massale trombocytopenie kan optreden. Hiertegenover staat dat ketanserine restenosering van coronaire vaten na geslaagde percutane transluminale coronaire angioplastiek of Dotter-behandeling niet kan voorkomen.


Vasculaire protectie.
De mogelijke vasculaire protectieve werking van antagonisten van 5HT2-serotonerge receptoren werd onderzocht in een dubbelblind placebo-gecontroleerd onderzoek bij 3899 patiënten met claudicatio intermittens. Primaire eindpunten in dit onderzoek met ketanserine waren dood ten gevolge van vaatziekte, uitgebreid cerebrovasculair accident, hartinfarct, amputatie van een been of excisie van ischemische darmdelen. Een interessante waarneming in dit onderzoek was dat het aantal patiënten dat een amputatie onderging statistisch significant lager was in de ketanserinegroep dan in de placebogroep (17 versus 32).55 De analyse van de cardiaal gerichte eindpunten werd bemoeilijkt door de onvoorziene nadelige interactie tussen ketanserine, dat bij de gebruikte orale dosering van 40 mg 3 dd QT-verlenging kan veroorzaken, en diuretica die kaliumverlies teweegbrengen.

CONCLUSIES
De vasculaire effecten van serotonine in (patho)fysiologisch onderzoek doen vermoeden dat blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren een gunstige invloed zou kunnen hebben bij aandoeningen als hoge bloeddruk en vaataandoeningen en bij het bestaan van een verhoogde kans op arteriële trombose. Blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren met ketanserine verlaagt inderdaad op efficiënte wijze de bloeddruk bij patiënten met postoperatieve systemische en pulmonale hypertensie, preëclampsie en essentiële hypertensie, hetgeen aangeeft dat serotonine een rol speelt bij deze aandoeningen. Men dient echter te bedenken dat blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren gepaard dient te gaan met die van ?1-adrenerge receptoren om een adequaat bloed drukverlagend effect te verkrijgen bij postoperatieve en essentiële hypertensie. Hoewel in een aantal onderzoeken blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren een afname van het aantal arteriële trombo-embolische complicaties laat zien, is verder onderzoek nodig om de rol van serotonine onder deze omstandigheden naar waarde te kunnen schatten. Of blokkade van 5HT2-serotonerge receptoren een beschermende werking heeft voor bloedvaten, verdient eveneens nader onderzoek, omdat bij onze huidige kennis hierover geen uitspraak gedaan kan worden. Veel van de cardiovasculaire effecten van serotonine kan men toeschrijven aan de potentiërende werking van dit monoamine op andere mediatoren.


Je zelfbeeld bepaalt vaak de grenzen
van wat je als individu kunt bereiken.


Afbeelding


Terug naar “Gezondheid Algemeen”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Common Crawl [ Bot] en 0 gasten